Kuvulala kwa akakolo ndi kuvulala kofala kwambiri pamasewera komwe kumachitika pafupifupi 25% ya kuvulala kwa minofu ndi mafupa, ndipo kuvulala kwa lateral collateral ligament (LCL) ndiko kofala kwambiri. Ngati vuto lalikulu silinachiritsidwe pa nthawi yake, n'zosavuta kuyambitsa kupunduka mobwerezabwereza, ndipo milandu yoopsa kwambiri imakhudza ntchito ya akakolo. Chifukwa chake, ndikofunikira kwambiri kuzindikira ndi kuchiza kuvulala kwa odwala pachiyambi. Nkhaniyi ikuyang'ana kwambiri pa luso lozindikira kuvulala kwa lateral collateral ligament ya akakolo kuti athandize madokotala kukonza kulondola kwa matendawa.
I. Kapangidwe ka Thupi
Ligament ya talofibular ya anterior (ATFL): yopyapyala, yolumikizidwa ku kapisozi wa lateral, kuyambira kutsogolo kwa fibula ndikutha kutsogolo kwa thupi la talus.
Ligament ya Calcaneofibular (CFL): yooneka ngati chingwe, yochokera kumalire akutsogolo kwa malleolus yakutali ndikuthera ku calcaneus.
Ligament ya posterior talofibular (PTFL): Imachokera pamwamba pa lateral malleolus ndipo imathera kumbuyo kwa medial talus.
ATFL yokha inali ndi pafupifupi 80% ya kuvulala, pomwe ATFL kuphatikiza ndi kuvulala kwa CFL inali ndi pafupifupi 20%.
Chithunzi chojambula ndi chithunzi cha anatomical cha ligament ya mbali ya bondo
II. Njira yovulazira
Kuvulala kwa msana: ligament ya anterior talofibular
calcaneofibular ligament varus injury: calcaneofibular ligament
III. Kuwerengera kuvulala
Gulu Loyamba: kupsinjika kwa mitsempha, palibe kuphulika kwa mitsempha komwe kumawonekera, kutupa kapena kupweteka pang'ono, komanso palibe zizindikiro za kutayika kwa ntchito;
Giredi II: kusweka pang'ono kwa ligament, kupweteka pang'ono, kutupa, ndi kupweteka, komanso kuwonongeka pang'ono kwa magwiridwe antchito a mafupa;
Giredi III: ligament yang'ambika kwathunthu ndipo imataya umphumphu wake, limodzi ndi kutupa kwakukulu, kutuluka magazi ndi kupweteka, limodzi ndi kutayika kwakukulu kwa ntchito ndi zizindikiro za kusakhazikika kwa mafupa.
IV. Kuyezetsa kuchipatala Mayeso a kabati yakutsogolo
Wodwalayo amakhala pansi bondo lake litapindika ndipo mbali ya bere lake ili lendewera, ndipo woyesayo akugwira tibia m'malo mwake ndi dzanja limodzi ndikukankhira phazi patsogolo kumbuyo kwa chidendene ndi lina.
Kapenanso, wodwalayo akhale chafufumimba kapena atakhala pansi bondo lake litawerama pa madigiri 60 mpaka 90, chidendene chake chili pansi, ndipo woyesayo akuika mphamvu kumbuyo kwa tibia yakutali.
Chizindikiro chabwino chimasonyeza kusweka kwa ligament ya anterior talofibular.
Mayeso opsinjika maganizo
Akakolo a proximal sanayende bwino, ndipo varus stress inagwiritsidwa ntchito ku akakolo a distal kuti aone ngodya ya talus tilt.
Poyerekeza ndi mbali ya mbali inayo, >5° ndi yokayikitsa, ndipo >10° ndi yotsimikizika; kapena mbali inayo >15° ndi yotsimikizika.
Chizindikiro chabwino cha kuphulika kwa ligament ya calcaneofibular.
Mayeso ojambula zithunzi
X-ray ya kuvulala kwamasewera kwa akakolo
X-ray ndi yoipa, koma MRI imasonyeza kung'ambika kwa anterior talofibular ndi calcaneofibular ligaments
Ubwino: X-ray ndiye chisankho choyamba chowunikira, chomwe ndi chotsika mtengo komanso chosavuta; Kukula kwa kuvulala kumayesedwa poyesa kuchuluka kwa kupendekera kwa talus. Zoyipa: Kusawoneka bwino kwa minofu yofewa, makamaka mapangidwe a ligamentous omwe ndi ofunikira kuti mafupa akhale olimba.
MRI
Chithunzi 1 Malo ozungulira a 20° adawonetsa ligament yabwino kwambiri ya anterior talofibular (ATFL); Chithunzi 2 Mzere wa Azimuth wa ATFL scan
Zithunzi za MRI za kuvulala kosiyanasiyana kwa ligament ya talofibular anterior zasonyeza kuti: (A) kukhuthala ndi kutupa kwa ligament ya talofibular anterior; (B) kung'ambika kwa ligament ya talofibular anterior; (C) kuphulika kwa ligament ya talofibular anterior; (D) Kuvulala kwa ligament ya talofibular anterior ndi kusweka kwa avulsion.
Chithunzi 3 Malo ozungulira a -15° adawonetsa ligament yabwino kwambiri ya calcaneofibular (CFI);
Chithunzi 4. CFL scanning azimuth
Kung'ambika kwamphamvu kwa ligament ya calcaneofibular
Chithunzi 5: Mawonekedwe a coronal akuwonetsa ligament yabwino kwambiri ya posterior talofibular (PTFL);
Chithunzi 6: PTFL scan azimuth
Kung'ambika pang'ono kwa ligament ya posterior talofibular
Kuwerengera kwa matenda:
Kalasi Yoyamba: Palibe kuwonongeka;
Gulu Lachiwiri: kuphwanya kwa mitsempha, kupitirira kwa kapangidwe kake, kukhuthala kwa mitsempha, hypoechogenicity, kutupa kwa minofu yozungulira;
Giredi III: mawonekedwe osakwanira a ligament, kucheperachepera kapena kusokonezeka pang'ono kwa kapangidwe kake, kukhuthala kwa ligament, ndi chizindikiro chowonjezeka;
Giredi IV: kusokonezeka kwathunthu kwa kupitirira kwa ligament, komwe kumatha kutsagana ndi kusweka kwa avulsion, kukhuthala kwa ligaments, komanso kuwonjezeka kwa chizindikiro chapafupi kapena chofalikira.
Ubwino: Kutha kuoneka bwino kwambiri pa minofu yofewa, kuyang'anitsitsa bwino mitundu ya kuvulala kwa mitsempha; Kungasonyeze kuwonongeka kwa kagayidwe ka mafupa, kusweka kwa mafupa, komanso momwe thupi lonse la munthu limavulala.
Zoyipa: Sizotheka kudziwa molondola ngati kusweka ndi kuwonongeka kwa cartilage ya articular kwasokonekera; Chifukwa cha kuuma kwa ligament ya bondo, kugwiritsa ntchito bwino mayeso sikokwera; Kukwera mtengo komanso kumatenga nthawi.
Ultrasound yapamwamba kwambiri
Chithunzi 1a: Kuvulala kwa ligament ya talofibular ya anterior, kung'ambika pang'ono; Chithunzi 1b: Ligament ya talofibular ya anterior yang'ambika kwathunthu, chitsa chakhuthala, ndipo kutuluka kwakukulu kwawoneka m'malo a anterior lateral.
Chithunzi 2a: Kuvulala kwa ligament ya calcaneofibular, kung'ambika pang'ono; Chithunzi 2b: Kuvulala kwa ligament ya calcaneofibular, kuphulika kwathunthu
Chithunzi 3a: Ligament ya talofibular yakunja: chithunzi cha ultrasound chomwe chikuwonetsa kapangidwe ka triangle yopindika kofanana ndi ka hypoechoic; Chithunzi 3b: Ligament ya calcaneofibular yachibadwa: Kapangidwe kofanana ndi ka echogenic komanso kokhuthala pa chithunzi cha ultrasound
Chithunzi 4a: Kung'ambika pang'ono kwa ligament ya talofibular ya anterior pachithunzi cha ultrasound; Chithunzi 4b: Kung'ambika kwathunthu kwa ligament ya calcaneofibular pachithunzi cha ultrasound
Kuwerengera kwa matenda:
Kutupa kwa mitsempha: zithunzi za mawu zimasonyeza kapangidwe kake kosasintha, kukhuthala ndi kutupa kwa mitsempha; Kung'ambika pang'ono: Pali kutupa mu mitsempha, pali kusokonezeka kosalekeza kwa ulusi wina, kapena ulusiwo wachepa m'deralo. Kusanthula kwamphamvu kunasonyeza kuti kupsinjika kwa mitsempha kunali kofooka kwambiri, ndipo mitsemphayo inachepa ndi kuwonjezeka ndipo kusinthasintha kunachepa pankhani ya valgus kapena varus.
Kung'ambika konse: ligament yosokonezeka kwathunthu komanso yosalekeza yokhala ndi distal legation, dynamic scan imasonyeza kuti palibe kupsinjika kwa ligament kapena kung'ambika kwakukulu, ndipo mu valgus kapena varus, ligament imasunthira kumapeto ena, popanda kusinthasintha kulikonse komanso ndi malo olumikizirana omasuka.
Ubwino: mtengo wotsika, wosavuta kugwiritsa ntchito, wosavulaza; Kapangidwe kake kakang'ono ka minofu iliyonse ya pansi pa thupi kamawonekera bwino, zomwe zimathandiza kuwona zilonda za minofu ndi mafupa. Kuwunika gawo mosasankha, malinga ndi lamba wa ligament kuti atsatire njira yonse ya ligament, malo omwe ligament yavulala amafotokozedwa bwino, ndipo kupsinjika kwa ligament ndi kusintha kwa mawonekedwe ake zimawonedwa modabwitsa.
Zoyipa: kuchepa kwa minofu yofewa poyerekeza ndi MRI; Kudalira ntchito yaukadaulo yaukadaulo.
Kuyezetsa nyamakazi
Ubwino: Yang'anani mwachindunji kapangidwe ka malleolus ndi hindfoot (monga inferior talar joint, anterior talofibular ligament, calcaneofibular ligament, ndi zina zotero) kuti muwone ngati ligaments zili bwino ndikuthandizira dokotala kudziwa dongosolo la opaleshoni.
Zoyipa: Zoyambitsa matenda, zingayambitse mavuto ena, monga kuwonongeka kwa mitsempha, matenda, ndi zina zotero. Kawirikawiri zimaonedwa kuti ndi muyezo wabwino kwambiri wodziwira kuvulala kwa mitsempha ndipo pakadali pano zimagwiritsidwa ntchito kwambiri pochiza kuvulala kwa mitsempha.
Nthawi yotumizira: Sep-29-2024
